,

4.1 Conclusie (1)

Ik weet niet wanneer toeval ophoudt toeval te zijn. Evenmin weet ik of er waarde aan het gegoochel met getallen, wat Mulisch praktiseert in zijn Siegfried, gehecht kan worden. Wel weet ik dat als in het geval van Hitler toeval ophoudt toeval te zijn en het gegoochel met getallen dichterbij de wetenschapper komt te staan dan bij de goochelaar, de toekomst akelig nauwkeurig te voorspellen zou moeten zijn. Daar wil ik niet aan. Gelukkig gaat het hier om een roman. Fictie, niet de werkelijkheid. Hoe eng deze twee zaken soms ook gelijk aan elkaar zijn. Wanneer de romanwerkelijkheid geen eindig stuk werkelijkheid zou zijn, kan er wel een voorspelling worden gedaan voor de toekomst van die romanwerkelijkheid. Want, zoals ik in de inleiding al zei, gelden er in de romanwerkelijkheid andere wetten dan in de werkelijkheid.
Toch is het niet juist het boek als onzin op te vatten. Mulisch’ roman is namelijk meer dan alleen die zogenaamde Niets-theorie. Siegfried is ook te zien als een geromantiseerde versie van het verschil tussen het filosofische Zijn en Niets. Mulisch maakt zijn roman niet vaag door allerlei filosofisch ‘geneuzel’, maar – iets omdraaien is altijd vruchtbaar[1. Siegfried, pag. 21] – hij maakt de filosofie concreter door middel van zijn roman. Mulisch heeft niets meer en minder gedaan dan door elementen uit de werkelijkheid in een roman te plaatsen (aangevuld met fictie), een bepaalde filosofische opvatting duidelijk te maken.

  • Nieuwe helden van Frankrijk

    Nieuwe helden van Frankrijk

    Antoine Drouot was een van de generaals die – samen met Napoleon Bonaparte – een enorm leger van honderdduizenden soldaten leidde naar een wisse dood in de Russische vrieskou. Ze haalden Moskou niet eens.

  • bron: NRC Handelsblad, 2 februari 2001 – Alles klopt altijd bij Hitler – Pieter Steinz

    bron: NRC Handelsblad, 2 februari 2001 – Alles klopt altijd bij Hitler – Pieter Steinz

    bron: NRC Handelsblad, 2 februari 2001 – Alles klopt altijd bij Hitler – Pieter Steinz Harry Mulisch over zijn nieuwe roman Siegfried Alles klopt altijd bij Hitler ‘Mijn ambitie was om aan het slot van de twintigste eeuw iets definitiefs…

  • Analyse van Harry Mulisch’ Siegfried

    Over het probleem tussen feit en fictie in Siegfried van Harry Mulisch. Een verhaalanalyse met verstrekkende gevolgen voor onze blik op de geschiedenis.

  • 1. Inleiding

    De werkelijkheid in een roman lijkt soms op onze eigen werkelijkheid. Toch is er een fundamenteel verschil tussen deze twee. Hoe zit het met de verschillende soorten werkelijkheid wanneer een roman geanalyseerd wordt?

  • 2. Korte beschrijving van Siegfried

    2. Korte beschrijving van Siegfried

    In Siegfried worden verschillende verhalen door een overkoepelend verhaal met elkaar in verband gebracht. Harry Mulisch laat fictie meer dan fictie alleen zijn.

  • 3. Wie was Hitler en waarom?

    3. Wie was Hitler en waarom?

    Parallellen, uitspraken en voorspellingen van filosofen en theologen zijn de ingrediënten die de alchemist Mulisch nodig heeft voor zijn ware goud: het fenomeen Hitler verklaren en begrijpen.

  • 3.1 Wie of wat was Hitler?

    3.1 Wie of wat was Hitler?

    Een roman is een middel om tot een begrip van het fenomeen Hitler te komen. Fictie is het net waarin Hitler gevangen kan worden.

  • 3.2 Waarom was Hitler?

    3.2 Waarom was Hitler?

    Eerst een beschrijving van het filosofische en theologische waarom van Hitler. Daarna een beschrijving van het historische waarom van Hitler.