
Vooropgesteld: ik ben geen fotograaf. Als je even niet uit het raam kijkt hebben hijskranen flatgebouwen uit de grond opgetakeld
Ik zei ja voordat ik precies wist waartegen.
Ik bel aan bij het juiste nummer in de verkeerde straat.
Een eindje voor me uit zitten twee vogels naast elkaar op het pad.
Een van mijn favoriete stuiterballen komt op me afrennen.
Een roman is een middel om tot een begrip van het fenomeen Hitler te komen. Fictie is het net waarin Hitler gevangen kan worden.
Eerst een beschrijving van het filosofische en theologische waarom van Hitler. Daarna een beschrijving van het historische waarom van Hitler.
Hitler kan beschouwd worden als een bundel predikaten zonder subject. Over Hitler kan van alles gezegd worden, maar hij is niets.
Hitler is de onbegrijpelijkheid in persoon. Dat wil zeggen: in onpersoon. De verschijningsvorm van het totaal andere: het geïncarneerde nietigende niets.
Wat in de romanwerkelijkheid is gebeurd, zou ook in de werkelijkheid gebeurd kunnen zijn.
Wel weet ik dat als in het geval van Hitler toeval ophoudt toeval te zijn en het gegoochel met getallen dichterbij de wetenschapper komt te staan dan bij de goochelaar, de toekomst akelig nauwkeurig te voorspellen zou moeten zijn. Daar…
De roman valt namelijk ook te zien als een metafoor voor één van de grootste problemen waarmee veel schrijvers mee belast zijn.
Mulisch, H., Siegfried. Een zwarte idylle. Amsterdam 2001, De Bezige Bij Steinz, P., ‘Alles klopt altijd bij Hitler. Mulisch over zijn nieuwe roman Siegfried’. In: NRC Handelsblad, 2 februari 2001 – (klik hier voor de Integrale tekst op deze website)…